Mỗi khoản vay thế chấp, mỗi lần xử lý nợ xấu đều xoay quanh một câu hỏi: tài sản bảo đảm đáng giá bao nhiêu? Thẩm định giá chính là mắt xích quyết định — ảnh hưởng đến số tiền được vay, đến việc thu hồi nợ và đến quyền lợi của cả ngân hàng lẫn khách hàng.
Tài sản bảo đảm là gì?
Tài sản bảo đảm là tài sản mà bên vay dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ: bất động sản (nhà đất), động sản (máy móc, phương tiện, hàng hóa), giấy tờ có giá, quyền tài sản... Khi bên vay không trả được nợ, tài sản này có thể bị xử lý để thu hồi.
Vai trò của thẩm định giá trong cho vay
Trước khi giải ngân, tài sản bảo đảm cần được xác định giá trị để ngân hàng quyết định hạn mức cho vay (thường là một tỷ lệ phần trăm trên giá trị tài sản). Ở đây có hai mặt:
- Định giá quá thấp: khách hàng vay được ít hơn nhu cầu, thiệt cho khách.
- Định giá quá cao: rủi ro cho ngân hàng khi phải xử lý tài sản.
Vì vậy một chứng thư khách quan, sát thị trường mang lại lợi ích cho cả hai bên: khách vay đúng giá trị, ngân hàng kiểm soát rủi ro.
Thẩm định giá khi xử lý, thu hồi nợ
Khi khoản nợ phải xử lý, tài sản bảo đảm thường được định giá lại để làm cơ sở phát mại, bán đấu giá hoặc thỏa thuận xử lý. Yêu cầu cốt lõi là:
- Phản ánh đúng giá trị thị trường tại thời điểm xử lý (có thể đã khác xa thời điểm cho vay).
- Khách quan, minh bạch, đủ cơ sở để các bên (ngân hàng, bên vay, bên mua) tin tưởng.
- Tránh tranh chấp về giá — nguyên nhân phổ biến khiến việc xử lý nợ kéo dài.
Vì sao nên dùng tổ chức thẩm định giá độc lập?
- Tính khách quan: đơn vị độc lập không bị chi phối bởi lợi ích của một bên.
- Giá trị pháp lý: chứng thư do đơn vị đủ điều kiện phát hành được chấp nhận trong hồ sơ tín dụng, xử lý nợ, đấu giá.
- Giảm rủi ro pháp lý: một mức giá được giải trình bằng phương pháp chuẩn sẽ vững khi bị xem xét, khiếu nại.
Lưu ý cho khách hàng và doanh nghiệp
- Khi vay, hãy hiểu rằng giá trị thẩm định ≠ số tiền được vay — ngân hàng áp dụng tỷ lệ cho vay trên giá trị đó.
- Chuẩn bị hồ sơ pháp lý tài sản đầy đủ để định giá nhanh, chính xác.
- Khi tài sản bị xử lý, việc có chứng thư độc lập, đúng chuẩn giúp bảo vệ quyền lợi và rút ngắn quá trình.
Tóm lại
Thẩm định giá tài sản bảo đảm là nền tảng của hoạt động cho vay và xử lý nợ: định giá đúng giúp khách vay hợp lý, ngân hàng an toàn, và quá trình thu hồi nợ minh bạch, ít tranh chấp. Chìa khóa là một chứng thư độc lập, khách quan, đúng Luật Giá và Chuẩn mực.
💬 Cần định giá tài sản bảo đảm để vay vốn hoặc xử lý nợ? Nhắn Zalo 0968 205 486. phuongthamdinh.com
*Nội dung chia sẻ kiến thức; áp dụng theo Luật Giá 2023, pháp luật về tín dụng và xử lý tài sản bảo đảm hiện hành.*