Nếu bất động sản "đứng yên" thì động sản lại "di chuyển": máy móc, dây chuyền, phương tiện vận tải, thiết bị, hàng hóa. Định giá nhóm này có logic riêng, và hiểu đúng sẽ giúp doanh nghiệp vay vốn, mua bán, thanh lý không bị thiệt.
Động sản gồm những gì?
Động sản là tài sản có thể dịch chuyển: máy móc – thiết bị sản xuất, dây chuyền công nghệ, phương tiện vận tải (ô tô, tàu, xe chuyên dụng), thiết bị văn phòng, hàng hóa, vật tư. Khác với BĐS, động sản thường hao mòn nhanh và chịu ảnh hưởng mạnh của yếu tố công nghệ (lỗi thời).
Phương pháp chủ đạo: cách tiếp cận chi phí
Nhiều loại máy móc – thiết bị ít có giao dịch tương tự công khai, nên cách tiếp cận chi phí thường được dùng: ước tính chi phí thay thế/ mua mới tương đương, sau đó trừ hao mòn để ra giá trị còn lại.
Hao mòn gồm ba dạng cần xem xét:
- Hao mòn vật lý: do sử dụng, tuổi thọ, hư hỏng.
- Lỗi thời chức năng: thiết kế cũ, kém hiệu quả so với công nghệ mới.
- Lỗi thời kinh tế/ngoại vi: do thay đổi thị trường, nhu cầu.
Với tài sản phổ biến và có thị trường giao dịch (như ô tô), cách tiếp cận thị trường (so sánh) lại phù hợp hơn.
Những yếu tố ảnh hưởng đến giá trị máy móc
- Năm sản xuất, thời gian đã sử dụng, số giờ vận hành.
- Tình trạng kỹ thuật, lịch sử bảo trì, còn hoạt động tốt không.
- Thương hiệu, xuất xứ, tính sẵn có của phụ tùng.
- Mức độ lỗi thời công nghệ và nhu cầu thị trường hiện tại.
- Hồ sơ: hợp đồng mua bán, tờ khai hải quan (với hàng nhập), hóa đơn, lý lịch máy.
Khảo sát thực tế rất quan trọng
Với máy móc, khảo sát hiện trường gần như bắt buộc: thẩm định viên kiểm tra tình trạng vận hành, thông số kỹ thuật trên nhãn máy, đối chiếu với hồ sơ. Một dây chuyền "trên giấy" còn mới nhưng thực tế xuống cấp sẽ cho giá trị khác hẳn — đây là lý do không thể định giá máy móc chỉ qua mô tả.
Ứng dụng thực tế
- Vay vốn: thế chấp dây chuyền, máy móc để mở rộng sản xuất.
- Mua bán – thanh lý: xác định giá hợp lý khi chuyển nhượng tài sản.
- Góp vốn – hạch toán: ghi nhận giá trị tài sản vào doanh nghiệp.
- Nhập khẩu – đầu tư: tham chiếu giá trị thiết bị.
Tóm lại
Thẩm định giá động sản chú trọng giá trị còn lại sau hao mòn, dựa trên khảo sát kỹ thuật thực tế và hồ sơ tài sản. Chuẩn bị đầy đủ lý lịch máy, hóa đơn, tờ khai và cho phép khảo sát hiện trường là cách giúp kết quả chính xác, sát thị trường.
💬 Doanh nghiệp cần định giá máy móc, dây chuyền, phương tiện? Nhắn Zalo 0968 205 486. phuongthamdinh.com
*Nội dung chia sẻ kiến thức; áp dụng theo Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam hiện hành.*