Trong đời sống, ba từ "giá", "định giá" và "thẩm định giá" thường bị dùng lẫn lộn. Nhưng trong nghề và trong pháp luật, chúng là ba khái niệm khác nhau — và hiểu sai có thể khiến hồ sơ của bạn không được chấp nhận. Bài này làm rõ ranh giới giữa chúng.
"Giá" — con số trên thị trường
Giá là số tiền mà người mua và người bán chấp nhận trong một giao dịch. Giá hình thành từ cung – cầu, có thể dao động theo thời điểm, cảm xúc, thông tin của các bên. Giá rao bán một căn hộ trên mạng là "giá", nhưng nó chưa chắc phản ánh đúng giá trị thực và không có giá trị pháp lý để ngân hàng hay tòa án căn cứ.
"Định giá" — hành vi xác định giá trị
Định giá là việc xác định giá trị của tài sản cho một mục đích nào đó. Bất kỳ ai cũng có thể "định giá" theo cách của mình: chủ nhà tự định giá, môi giới định giá, ngân hàng có bộ phận định giá nội bộ. Định giá là một hoạt động rộng, không nhất thiết do tổ chức độc lập thực hiện và không nhất thiết tạo ra văn bản có giá trị pháp lý độc lập.
"Thẩm định giá" — hoạt động chuyên môn được pháp luật điều chỉnh
Thẩm định giá là khái niệm hẹp và chặt chẽ hơn: đó là việc cơ quan, tổ chức có chức năng thẩm định giá xác định giá trị tài sản theo Tiêu chuẩn/Chuẩn mực thẩm định giá và quy định của Luật Giá, do thẩm định viên có thẻ hành nghề thực hiện, kết quả thể hiện bằng chứng thư và báo cáo thẩm định giá.
Điểm mấu chốt: thẩm định giá là hoạt động độc lập, khách quan, có cơ sở pháp lý. Vì vậy chứng thư thẩm định giá mới được ngân hàng chấp nhận làm căn cứ cho vay, được cơ quan nhà nước dùng trong cổ phần hóa, thi hành án, đấu giá...
Vai trò của thẩm định viên và doanh nghiệp thẩm định giá
Theo Luật Giá 2023, để hành nghề, thẩm định viên về giá phải đáp ứng điều kiện về trình độ, kinh nghiệm và được cấp thẻ; còn doanh nghiệp thẩm định giá phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá. Thẩm định viên chịu trách nhiệm về tính trung thực, khách quan của kết quả và phải tuân thủ đạo đức nghề nghiệp.
Đây chính là lý do một chứng thư hợp lệ không chỉ là "con số" mà là cam kết nghề nghiệp có trách nhiệm pháp lý đứng sau.
Một ví dụ để dễ hình dung
Bạn muốn vay 5 tỷ thế chấp căn nhà:
- "Giá" hàng xóm đoán: 8 tỷ — chỉ là tham khảo.
- "Định giá" của môi giới: 7,5 tỷ — để rao bán, không dùng vay vốn được.
- "Thẩm định giá" của doanh nghiệp đủ điều kiện: ví dụ 7 tỷ, kèm chứng thư — đây mới là căn cứ ngân hàng dùng để xét cho vay.
Cùng một tài sản, ba con số, nhưng chỉ một loại có giá trị để giải quyết công việc của bạn.
Tóm lại
- Giá: con số giao dịch trên thị trường, tham khảo.
- Định giá: hành vi xác định giá trị, rộng, không nhất thiết có giá trị pháp lý độc lập.
- Thẩm định giá: hoạt động chuyên môn theo Luật Giá & Chuẩn mực, do thẩm định viên đủ điều kiện thực hiện, có chứng thư hợp pháp.
💬 Bạn đang cần "giá tham khảo" hay "chứng thư hợp pháp"? Nhắn Zalo 0968 205 486 để được tư vấn đúng loại hồ sơ. phuongthamdinh.com
*Nội dung mang tính chia sẻ kiến thức; vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật mới nhất khi áp dụng cụ thể.*